Księgi wadliwe i nierzetelne

Księga nierzetelna jest to księga prowadzona niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Księga wadliwa jest to księga prowadzona niezgodnie z przepisem prawa. Nierzetelność może polegać na nieujęciu operacji, które miały miejsce, lub zapisaniu zdarzeń fikcyjnych. Księgi podatkowe niewadliwe to natomiast prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w odrębnych przepisach. Nie zawierają błędów o charakterze formalnym.

Zgodnie z art. 53 ust. 21 Ustawy z dnia 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (KKS) księgami są:

  • księgi rachunkowe;
  • podatkowa księga przychodów i rozchodów;
  • ewidencja;
  • rejestr;
  • inne podobne urządzenia ewidencyjne, do których prowadzenia zobowiązuje ustawa, a w szczególności zapisy kasy rejestrującej.

Sankcje: Kto nierzetelnie prowadzi księgę, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych (max. 6.720.000 zł. w 2018 roku). W wypadku nierzetelności mniejszej wagi, zagrożenie kara wynosi tak jak za wykroczenie skarbowe. Gdy księga jest prowadzona wadliwie, możemy mieć do czynienia wyłącznie z wykroczeniem skarbowym. Zagrożenie karą wynosi wtedy max. 10.500 zł. (2018 rok), mandat karny max. 4.200 zł. (2018 rok).

Księgi nierzetelne i wadliwe nie mogą stanowić dowodu w sprawie, mówi o tym Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa w art. 193:

1. Księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

2. Księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty.

3. Za niewadliwe uważa się księgi podatkowe prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z odrębnych przepisów.

4. Organ podatkowy nie uznaje za dowód w rozumieniu przepisu § 1 ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy.

5. Organ podatkowy uznaje jednak za dowód księgi podatkowe, które prowadzone są w sposób wadliwy, jeżeli wady nie mają istotnego znaczenia dla sprawy.

6. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że księgi podatkowe są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy, to w protokóle badania ksiąg określa, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

7. Odpis protokółu, o którym mowa w § 6, organ podatkowy doręcza stronie.

8. Strona, w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokółu, może wnieść zastrzeżenia do zawartych w nim ustaleń, przedstawiając jednocześnie dowody, które umożliwią organowi podatkowemu prawidłowe określenie podstawy opodatkowania.

 

Z kolei Art. 23. ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania (gdy nie uznanie ksiąg jako dowodu), jeżeli:

1) brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub

2) dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub

3) podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.

Organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli:

1) pomimo braku ksiąg podatkowych dowody uzyskane w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania;

2) dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.

 

 

 

 

 

 

 

 

Top